Stymulowanie rozwoju emocjonalnego u osób z autyzmem.

Program ,,emocje"- wybrane ćwiczenia.

1.Rozpoznawanie emocji.
Nazywanie stanów emocjonalnych w momencie ich wystąpienia.
Procedura: nazywamy emocje, które dziecko przeżywa w sytuacji rzeczywistej, mówimy jesteś smutny (wesoły, boisz się ), jednocześnie możemy krótko określać przyczynę wystąpienia emocji, ,,jesteś smutny, bo boli cię brzuch"

Różnicowanie stanów emocjonalnych na fotografiach i ilustracjach
Pomoce: zdjęcia, ilustracje ze stanami emocjonalnymi.
Procedura pokazujemy dziecku zdjęcie np ,,to dziecko jest wesołe, smutne, boi się, następnie prezentujemy dziecku 2 zdjęcia obrazujące różne stany emocjonalne w różnych kombinacjach, mówiąc ,,Popatrz na zdjęcie. Wybierz wesołe dziecko"

Łączenie ilustracji lub obrazka schematycznego, piktogramu ze stanem emocjonalnym sygnalizowanym na kasecie magnetofonowej
Pomoce: ilustracje, obrazki, piktogramy, nagrania śmiechu, płaczu złości
Procedur: przedstawiamy znane dziecku ilustracje, obrazki, piktogramy nazywając zaobserwowane stany emocjonalne, mówimy na czym będzie polegać zabawa, teraz posłuchajmy kasety, spróbujemy odgadnąć, czy dziecko jest smutne, wesołe czy się złości, po wysłuchaniu nagrania pytamy jakie było dziecko- wesołe, smutne, odpowiedzi dzieci, zarówno mówiących jak i niemówiących, wspieramy wizualizacją (pokazujemy obrazki i ilustracje, z których dziecko wybiera właściwe.

2.Rozumienie emocji
Określanie przyczyn stanów emocjonalnych w sytuacjach rzeczywistych
Procedura: nazywamy emocje, które przezywa dziecko lub inna osoba w sytuacji rzeczywistej i jednocześnie określamy przyczynę ich wystąpienia
,,Jesteś wesoły , bo lubisz piosenkę"

Sposoby radzenia sobie z emocjami przez bohaterów przeczytanych, wysłuchanych opowiadań.
Pomoc: jasne, zwięzłe krótkie opowiadania skoncentrowane na przeżywaniu przez bohatera jednorodnej emocji, materiały do zróżnicowania stanów emocjonalnych , w zależności od specyfiki dziecka, obrazki związane z treścią opowiadania,
Procedura: czytamy dziecku krótkie opowiadanie-czyta samo, pytamy dziecko o czym było opowiadanie analizujemy jego treść, wspierając słowo obrazkami- jakie- stany emocjonalne wystąpi, jeśli dziecko nie mówi, co było ich przyczyną posługujemy się obrazkami

3.Ujawnianie emocji
Imitowanie stanów emocjonalnych
Pomoce: zdjęcia, ilustracje, piktogramy lub obrazki schematyczne przedstawiające stany emocjonalne
Procedura. Prezentujemy dziecku zdjęcia, mówimy ,,Popatrz dziewczynka jest wesoła. Pokaż jak się ona cieszy" jeżeli dziecko nie potrafi pokazać, sami imitujemy stan emocjonalny i prosimy dziecko o powtórzenie, podobnie w przypadku smutku, złości i strachu.

Imitowanie stanów emocjonalnych przy użyciu lusterka
Pomoce: lusterko, zdjęcia, ilustracje, piktogramy, obrazki
Procedura: dajemy dziecku lusterko, prosimy, żeby pokazało jak się cieszy, smuci, złości, podczas ćwiczenia dziecko patrzy na swoje odbicie w lustrze, po imitacji stanu emocjonalnego prosimy o nazwanie go lub pokazanie obrazka, napisu, piktogramu.

KONSPEKT
Cele:
-zdobycie pewności siebie i poczucia bezpieczeństwa w otoczeniu, ułatwiającego nawiązanie kontaktu i współpracę
-cwiczenie umiejętności rozpoznawania i nazywania własnych stanów emocjonalnych
-cwiczenie umiejętności komunikacyjnych

Pomoce; zdjęcia dzieci przedstawiające podstawowe emocje, schematyczne rysunki twarzy przedstawiających podstawowe emocje

Ćwiczenia;
-nazywanie samopoczucia dziecka w danym dniu, wsparte pokazaniem zdjęcia z poszczególną emocją
-pomaluj twarz: smutną na niebiesko, wesołą na różowo, złoszcząca się na czerwono, przestraszoną na zielono
KONSPEKT
Cele:
- rozszerzanie repertuaru rozpoznawania mimiki odpowiadającej poszczególnym emocjom, wsparte zdjęciem przedstawiającym określoną emocję
-cwiczenie umiejętności rozpoznawania i nazywania własnych stanów emocjonalnych
-

Pomoce; zdjęcia dzieci przedstawiające podstawowe emocje, schematyczne rysunki twarzy przedstawiających podstawowe emocje, ,,rozsypanka'- schemat twarzy oraz wycięte elementydo naklejania

Ćwiczenia;
-nazywanie samopoczucia dziecka w danym dniu, wsparte pokazaniem piktogramu z poszczególną emocją
-udawanie- naśladowanie mimiki odpowiadającej poszczególnym emocjom, wsparte zdjęciem przedstawiającym określoną emocję
-układanie poszczególnych elementów twarzy
-,,układanie" elementu twarzy osoby towarzyszącej w odpowiednią emocję

Zastosowanie tych i innych ćwiczeń w praktyce terapeutycznej zależy od poziomu funkcjonowania osób z autyzmem oraz inwencji twórczej nauczyciela.

Opracowanie na podstawie książki ,,Kompleksowe wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi". Red.J. Kossewska.

Opracowała:
Katarzyna Jakóbczak

Pleszewskie Stowarzyszznie Na Rzecz Osob Niepelnosprawnych Razem w Przyszlosc
- 63-300 Pleszew ul. Osiedlowa 1A -